Soorten licht in fotografie - beïnvloed je foto's
Bij het maken van een foto draait alles om licht. Echt alles. Zonder licht geen foto, zo simpel is het. Maar het gaat niet alleen om hoeveel licht er is. Minstens zo belangrijk is wat voor soort licht je hebt.
Want licht kan hard zijn, zacht, diffuus, contrastrijk… en elk type licht geeft een totaal ander resultaat in je foto.
Als je dat eenmaal gaat herkennen, ga je automatisch betere keuzes maken.
Lichtkwaliteit - waar moet je op letten
De kwaliteit van het licht wordt buiten vooral bepaald door de zon. Maar ook door bewolking, mist, tijdstip van de dag en zelfs luchtvervuiling.
Een regenachtige ochtend geeft compleet ander licht dan een zonnige middag. En een zonsopkomst is weer totaal anders dan het licht midden op de dag.
Je kunt twee dingen doen:
- wachten op het perfecte licht
- of leren werken mét het licht dat er is
Dat laatste is vaak interessanter.
Hard licht - veel contrast (en risico's)
Hard licht komt van een kleine, directe lichtbron. Daarbij kun je denken aanbijvoorbeeld de zon midden op de dag, een flitser zonder diffuser of gewoon een kale lamp.
Maar wat gebeurt er dan eigenlijk?
- Harde schaduwen
- Groot contrast
- Felle reflecties
- Sneller overbelichting
Je ziet vaak dat details verdwijnen. Schaduwen lopen dicht en lichte delen branden uit.
Maar toch, hard licht is niet alleen maar “slecht”.
- Het kan juist heel krachtig zijn
- Kleuren worden vaak extra verzadigd
- Structuren en vormen komen sterk naar voren
Gebruik het dus bewust. Bijvoorbeeld voor zwart-wit fotografie, architectuur of (abstracte) grafische beelden.
Nikon D500 + Sigma 105mm f/2.8 - ISO 200 | 105mm | f/11 | 1/400s
Zacht licht - veilig, rustig en vol detail
Zacht licht is eigenlijk het tegenovergestelde. Het is afkomstig van grote, diffuse lichtbronnen en verlicht het onderwerp als op een bewolkte dag. Het licht is egaal, dat wil zeggen dat er geen diepe schaduwen zijn of hinderlijke reflecties. De foto's zijn meestal wat 'vlak'. Maar wel met veel detail, iets wat vooral belangrijk is in de fotojournalistiek of bij het maken van een portret. De primaire kleuren zijn helder.
Dit licht komt van een grote lichtbron, of van licht dat verstrooid wordt. Denk aan:
- bewolkte dagen
- schaduw
- licht door een raam
- flitslicht met diffuser
Kenmerken van zacht licht:
- weinig harde schaduwen
- gelijkmatige belichting
- veel detail in licht én donker
- rustige uitstraling
Veel fotografen vinden dit “makkelijk licht”. En dat klopt ook wel. Want het is natuurlijk ideaal licht voor portretten, maar ook heel geschikt voor macrofotografie.
Het nadeel? Het kan soms wat… saai worden. Je mist dan net dat beetje spanning in je beeld.
Nikon D500 + Nikkor 300mm f/4 - ISO 200 | 300mm | f/5.6 | 1/500s
Gefilterd licht - veel sfeer minder contrast
Gefilterd licht ontstaat wanneer licht door iets heen gaat. Praktisch gezien komt dit meestal voor bij:
- mist
- nevel
- regen
- bladeren van bomen
Dat zorgt voor veel minder contrast in je beeld. En daardoor ook zachtere kleuren. Dat bij elkaar zorgt heel vaak voor een fijne, dromerige sfeer.
Dit type licht is goud waard voor sfeerfoto’s.
👉 Landschappen in de ochtendmist
👉 Bosfoto’s met lichtstralen
👉 Herfstbeelden met zachte kleuren
Let wel op: door het gebrek aan contrast kan je foto wat “vlak” ogen. Je onderwerp moet dus wel sterk genoeg zijn om de aandacht te trekken. Nabewerking is zeker bij dit soort foto's wel een vereiste.
Nikon Z7ii + Nikkor 70-200mm f/2.8 - ISO 200 | 200mm | f/6.3 | 1/4000s
En praktisch: wat kun je hier mee?
De grootste winst zit in herkennen.
Zie je hard licht? → speel met schaduw en contrast
Zie je zacht licht? → ga voor detail en rust
Zie je gefilterd licht? → pak die sfeer!
En misschien nog wel de belangrijkste tip:
Ga niet klagen over het licht… leer het gebruiken.
Wil je dit soort dingen écht onder de knie krijgen en leren toepassen in de praktijk?
In de Fotografie Praktijkschool help ik je stap voor stap om beter te kijken, beter te begrijpen en dus betere foto’s te maken.
--> Kijk hier even: Fotografie Praktijkschool
