Hoe gebruik je de Witbalans?
08 februari 2022 
3 min. leestijd

Hoe gebruik je de Witbalans?

Elke digitale camera heeft een Witbalans of Automatische Witbalans (AWB) functie in huis. Vaak via het menu te vinden, soms via een directe knop. Maar zeg eens eerlijk, hoe goed weet jij wat het nu eigenlijk doet? En wat de mogelijkheden er van zijn? Gelukkig hebben vrijwel alle fabrikanten de camera standaard ingesteld op Automatische Witbalans. Dus mocht je er nog nooit naar gekeken hebben, dan is dat niet direct een grote ramp.

Wat is het doel van de Witbalans?

Soms gebeurt het dat je een foto maakt en de gehele kleurtint is een beetje gelig. Of blauwig. Of iets ertussenin. In elk geval was die kleurzweem niet zichtbaar voor jou toen je de foto maakte. En helaas wordt de foto er meestal ook niet beter van. Hoe gebruik je de Witbalansfunctie? Het doel van de functie Witbalans is het elimineren van ongewenste kleurzweem in de foto. Deze kleurzweem wordt veroorzaakt door bepaalde aanwezige kleuren die een andere intensiteit en/of een hogere dan wel lagere kleurtemperatuur hebben. Misschien klinkt het je wat vreemd in de oren. Kleuren die een temperatuur hebben… Ja, dat kan. Blauw heeft bijvoorbeeld een hoge kleurtemperatuur, terwijl rood een lage kleurtemperatuur heeft. Je moet het niet vergelijken met heet en koud, zoals wij dat van de temperatuur kennen. Je kunt het beter zien als een meetwaarde voor de intensiteit van het licht. De intensiteit van het licht wordt gemeten met behulp van de schaal van Kelvin. Hieronder zie je enkele voorbeelden.

Voorbeelden van enkele kleurtemperaturen

  • Gloeilampen 2.500-3,000 K (Kelvin)
  • Daglicht (midden op de dag, buiten) 5,000-6,500 K
  • Schaduw of zwaar bewolkt 9,000-10,000 K
Dit zijn gemiddelde waarden. Zoals je kunt zien heeft een gloeilamp een behoorlijke koele kleurtemperatuur. Die zit dicht tegen het rode deel van het kleurenspectrum aan. Wanneer je een foto maakt met daarin een gloeilamp als enige lichtbron, dan zal de foto een geel-oranje tint hebben. Aan de andere kant: een foto gemaakt in de schaduw of op een bewolkte dag zal al snel een blauwachtige tint, met een veel hogere kleurtemperatuur hebben. Hoe gebruik je de Witbalansfunctie?

Wat heeft temperatuur te maken met Witbalans?

Op het moment dat jij op de ontspanknop van de camera drukt, checkt de camera of er iets wits in beeld is. Zodat hij dat kan gebruiken als referentiepunt. Zelfs al domineren andere kleuren het beeld als geheel, de witbalansfunctie probeert het zo aan te passen dat het witte deel gelijk zal zijn aan hoe jij dat met je ogen ziet. De andere kleuren worden gelijkwaardig aangepast. Het geheel verschuift als het ware. Het resultaat zou een redelijk neutraal getint beeld moeten zijn, met alle kleuren weergegeven zoals ze moeten zijn. Automatische Witbalans werkt in het algemeen gewoon heel goed. Maar…. Er zijn momenten waarbij de camera probeert om een goed beeld neer te zetten, maar het toch niet lukt. Bijvoorbeeld als er geen wit referentiepunt aanwezig is. De meeste camera’s hebben een witbalansfunctie die aangepast kan worden om een bepaalde situatie goed aan te kunnen. Probeer maar eens een foto te maken met verschillende witbalansinstellingen zoals Kunstlicht, Bewolkt, Daglicht, of wat je camera ook te bieden heeft. Dat kan per merk een beetje verschillen. De verschillen kunnen behoorlijk zijn. Hoe gebruik je de Witbalansfunctie? Bepaalde camera’s kunnen zelfs op een bepaalde kleurtemperatuur ingesteld worden. Of je kunt te plekke de juiste witbalans instellen met behulp van een wit papier. Dat heet Custom Whitebalance. Meer over het instellen hiervan kun je vinden in de handleiding van je camera. Als afsluiter: stel dat je iets wilt fotograferen zonder je zorgen te hoeven maken over de witbalans. De meest simpele (en eigenlijk hoop ik dat je dit al doet) is het fotograferen in RAW. Dan heb je (ondermeer) achteraf nog de volledige vrijheid om de witbalans naar behoefte aan te passen. Zonder kwaliteitsverlies. Zo. Je kunt nu niet meer zeggen dat je niets over de Witbalansfunctie weet. :-) Hoe gebruik je de Witbalansfunctie?
Over de schrijver
Je las zojuist een blog van mij, Peter van Veen Wil je meer van dit soort blogs lezen? Meld je dan hier aan voor mijn geregelde mails. Mooi meegenomen: als bonus ontvang je dan een gratis e-book over hoe je nooit meer onscherpe natuurfoto's gaat maken. Wil je betere (natuur)foto's maken? Dit is wat ik voor je kan doen:• De cursus Basiskennis Fotografie - in korte tijd de basis van fotograferen onder de knie krijgen • De Masterclass Serie - 12 diverse opdrachten incl. feedback door mij • De Fotografie Praktijkschool - toegang tot al mijn cursussen, trainingen en mijn feedback
Lidwien van Spanje
Door

Lidwien van Spanje

op 20 Feb 2016

helder verhaal Peter, vraagje: fotos vanuit vliegtuig zijn vaak erg blauw, kan ik (uiteraard in RAW) dan de WB het beste op daglicht of juist op schaduw zetten (om zo min mogelijk nabewerking te hebben)?

Peter van Veen
Door

Peter van Veen

op 22 Feb 2016

Ik zeg: schaduw. Schaduwlicht is van zichzelf erg blauw en met deze instelling zal wat meer oranje toegevoegd worden. Hiermee worden de foto's dan wat minder blauw. Maar wel even checken, bij de ene foto pakt het weer beter uit dan bij de andere.

Reactie plaatsen